To investigate the response of corn to combined application of chemical fertilizers with rhizobacteria plant growth promoting, an experiment was conducted in 2017 at Research farm of Agricultural and Natural Resources Campus of Tehran University, Karaj, Iran, in a randomized complete block design with four replications. Four nutritional treatments including T1 (Control treatment without applying fertilizer), T2 (Just PGPRs), T3 (Use chemical fertilizers based on soil test) and T4 (T3 + PGPRs) were considered. According to the results, the highest total dry weight (3.9 kg/m2), crop growth rate (79.8 g.m-2.day-1), net assimilation rate (15.3 g.m-2.day-1) and grain yield (18.2 ton.ha-1) were observed in T4 treatment and T2 treatment produced the highest  leaf area index (5.3), leaf area duration (205.2) and specific leaf weight (78.5 g.m-2) . Also, the lowest value of all traits was observed in in T1 (control) treatment. The results showed that the presence of rhizobacteria plant growth promotioninduction in the corn nutrition program increased the growth and growth indices of the plant. Combined application of chemical fertilizers with rhizobacteria plant growth promoting resulted in the highest growth and final grain yield of corn.

پژوهش توصیفی همبستگی حاضر با هدف تحلیل تمایل کشاورزان نسبت به جایگزینی کودهای آلی به جای کودهای شیمیایی انجام شد. جامعه آماری تحقیق کشاورزان شهرستان کرمانشاه بودند (N=24391) که تعداد 350 نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی نظام دار به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساز بوده که ضریب کرونباخ آلفا برای تعیین پایایی آن 0.76 محاسبه شد. روایی محتوایی پرسشنامه هم از طریق پانل متخصصان مورد تایید قرار گرفت. نتایج نشان داد که تمایل به استفاده از کودهای آلی در بین کشاورزان متوسط است. تحلیل رگرسیون مشخص ساخت که متغیرهای نگرش نسبت به کودهای آلی، تعلق یارانه، آموزش های دریافت شده و اطلاعات شخصی، دسترسی به کودهای آلی و توصیه مروجان 47 درصد از تغییرات تمایل کشاورزان نسبت به استفاده از کودهای آلی را تبیین می کند.

به منظور ارزیابی بعضی ویژگی های مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کینوا (Chenopodium quinoa)، آزمایشی به صورت کرت‏های خردشده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 99-1398 در مزرعه پژوهشی دانشگاه زابل اجرا شد. در این آزمایش عامل اصلی ورمی‏کمپوست در سه سطح (صفر، 5 و 10 تن در هکتار) و عامل فرعی کود شیمیایی در چهار سطح (25، 50، 75 و 100درصد میزان توصیه شده) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که اثر ساده ورمی‏کمپوست بر صفات مورفولوژیکی شامل ارتفاع بوته، وزن هزاردانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنی‏دار می‏باشد. هم چنین اثر متقابل ورمی‏کمپوست و کود شیمیایی بر ویژگی های شیمیایی شامل پروتئین و رنگدانه‏های فتوسنتزی معنی‏دار بود. بیش ترین ارتفاع بوته (75/47 سانتی‏متر)، وزن هزاردانه (56/2 گرم)، عملکرد دانه (64/1500 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (2/3953 کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت (38 درصد) از کاربرد 10 تن ورمی‏کمپوست در هکتار و بالاترین میزان پروتئین و رنگدانه‏های فتوسنتزی از کاربرد تلفیقی 10 تن ورمی‏کمپوست و 50 درصد کود شیمیایی (25 کیلوگرم در هکتار اوره، 50 کیلوگرم در هکتار سوپرفسفات‏تریپل و  50 کیلوگرم در هکتار سولفات پتاسیم) در هکتار حاصل شد. نتایج کلی این آزمایش تأثیر مثبت مصرف هم زمان کود ورمی‏کمپوست و کود شیمیایی را بر ویژگی های مورفولوژیکی و شیمیایی کینوا نشان داد. به طوربه طوری که بیش ترین میزان پروتئین و رنگدانه‏های فتوسنتزی از تیمار 50 درصد کود شیمیایی و 10 تن ورمی‏کمپوست در هکتار به دست آمد. هم چنین بیش ترین ارتفاع بوته، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت از مصرف 10 تن ورمی‏کمپوست در هکتار حاصل شد. می‏توان نتیجه گرفت که استفاده تلفیقی از کودهای شیمیایی و ورمی‏کمپوست می‏تواند ضمن افزایش عملکرد کینوا باعث کاهش مصرف کودهای شیمیایی و در نتیجه کاهش آثار زیست‏محیطی ناشی از آن ها شود.

به منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف کودهای آلی (کمپوست شهری، ورمی کمپوست و لجن فاضلاب) به همراه کود شیمیایی بر عملکرد و اجزای عملکرد 3 رقم سویا، آزمایشی در سال 1385 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. آزمایش در قالب اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. کرت های اصلی از 8 تیمار کودی شامل سطوح 20 و 40 تن در هکتار کمپوست شهری، ورمی کمپوست و لجن فاضلاب، کود شیمیایی (75 کیلوگرم در هکتار سولفات پتاسیم و فسفات آمونیوم) و شاهد (بدون کاربرد کمپوست یا کود شیمیایی) تشکیل شد، برای کرت های فرعی نیز سه ‍ژنوتیپ از سویا (لاین های 032، 0.33 و رقم JK) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که سطوح 20 و 40 تن در هکتار لجن فاضلاب، کمپوست 40 تن و تیمار کود شیمیایی بالاترین عملکرد دانه را تولید کردند. بین ارقام مختلف سویا تفاوت معنی داری از لحاظ عملکرد دانه، ماده خشک، وزن هزار دانه و تعداد دانه در غلاف مشاهده شد و بیشترین عملکرد دانه از ژنوتیپ های JK و 0.33 بدست آمد. اثر متقابل کود و رقم بر تمام صفات مورد مطالعه به جزء عملکرد دانه معنی دار بوده است. رقم JK و لاین 0.33 به ترتیب در تیمار کودی لجن فاضلاب و ورمی کمپوست 40 تن در هکتار بیشترین تعداد غلاف در بوته را تولید نمودند. در میان صفات مورد مطالعه به غیر از وزن هزار دانه بقیه صفات از همبستگی مثبت و معنی داری با عملکرد دانه برخوردار بودند. به نظر می رسد که کاربرد ضایعات آلی در نظام کشاورزی می تواند راه حل مناسبی برای حفظ محیط زیست و بهینه سازی مصرف کودهای شیمیایی در کشورمان در نظر گرفته شود.

این آزمایش به منظور بررسی تاثیر میکوریزا و کودهای شیمیایی و ارگانیک بر رشد رویشی گیاه توتون (رقم بارلی21) به صورت طرح یکبار خرد شده یا اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزارع توتون کاری شهرستان مریوان، در سال زراعی 1395-1394 به اجرا در آمد. در این آزمایش کرت اصلی تلقیح با قارچ میکوریزا در دو سطح: شاهد (یا عدم کاربرد میکوریزا) و تلقیح با قارچ میکوریزا گلوموس اینترارادیسس(Glumus intaradices) و عامل فرعی شامل کودهای شیمیایی و ارگانیک در 5 سطح شامل: شاهد (آب مقطر)، اسید فالویک، عصاره جلبک دریایی(Ascophyllum nodosum)، اوره، اسید فالویک+ جلبک دریایی+ اوره انتخاب گردید. نتایج نشان داد که هیچ یک از صفات مورد مطالعه تحت تاثیر میکوریزا اختلاف معنی داری نشان ندادند. همچنین نتایج محلول پاشی با کودهای شیمیایی و ارگانیک نشان داد که عمده صفات مورد بررسی تحت تاثیر این تیمارها اختلاف معنی داری نشان دادند. مقایسه میانگین وزن برگ های پابرگ نشان داد که بیشترین وزن تر برگ در هکتار و وزن خشک برگ در هکتار تحت تاثیر محلول پاشی با عصاره جلبک دریایی حاصل گردید. همچنین بیشترین مقدار طول برگ تحت تاثیر اسید فالویک و اوره بدست آمد. مقایسه میانگین وزن برگ های کمر برگ نیز نشان داد که بیشترین وزن تر در هکتار تحت تاثیر عصاره جلبک دریایی و اسید فالویک و بیشترین وزن خشک برگ در هکتار بوسیله اسید فالویک و آب مقطر (شاهد) حاصل گردید. در برگ های لچه برگ گیاه نیز بیشترین وزن تر برگ در هکتار و قیمت برگ بوسیله اسید فالویک حاصل گردید.

رشد سریع جمعیت، نیاز به تولیدات کشاورزی و مواد غذایی را افزایش داده و زمینه توسعه فعالیت های کشاورزی را فراهم کرده است. با توجه به محدود بودن زمین جهت کشت، نیاز روز افزون به مواد غذایی تنها با دستیابی به حداکثر بهره وری در واحد سطح و افزایش کیفیت محصول امکان پذیر خواهد بود. کاربرد کودهای شیمیایی و آفت کش ها و هم چنین آبیاری از جمله روش های مؤثر در جهت افزایش تولید و بهره وری محصولات کشاورزی هستند که در این میان، استفاده از کودهای شیمیایی همواره یکی از اولویت های بسیار مهم در بهبود فعالیت های کشاورزی تولیدکنندگان این محصولات بوده است. کشاورزان کاربرد این نهاده های شیمیایی را عامل افزایش عملکرد محصول، بهبود حاصلخیزی خاک و افزایش درآمد خود می دانند. مطالعات اخیر نشان داده اند که مصرف بیش از اندازه و بی موقع کودها اثرات نامطلوب متعددی بر محیط زیست و سلامت انسان دارد. از جمله این اثرات می توان به شستشو و جابه جایی ترکیبات لایه های مختلف خاک، آلودگی آب های زیرزمینی و سطحی، تجمع فلزات سنگین و نیترات، افزایش خوراک تالاب ها، آلودگی هوا و تجمع گازهای نیتروژن، سولفور و تولید گازهای گلخانه ای، گرم شدن زمین، از بین رفتن لایه ازن و اسیدی شدن باران و تجمع مواد شیمیایی در بافت های گیاهی، جانوری و انسانی اشاره کرد. هدف از این بررسی مشخص نمودن اثرات محیطی و زیستی ناشی از کاربرد نادرست کودهای شیمیایی و ارائه راهکار عملی در جهت کاهش مصرف و آلودگی های زیست محیطی است.

استفاده و مدیریت بهینه ماده آلی یک جنبه مهم تولید پایدار در سیستم های زراعی است. با توجه به مقدار نسبتا کم ماده آلی در خاکهای زارعی ایران و اثرات زیست محیطی مصرف مداوم کودهای شیمیایی، مصرف توأم کود شیمیایی و مواد آلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در همین راستا به منظور بررسی اثر باقیمانده ورمی کمپوست و کود شیمیایی بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات کیفی گندم (Triticum aestivum L.) رقم بهار، آزمایشی به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با 11 تیمار و چهار تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی کرمانشاه در سال 1393 اجرا شد. تیمارها شامل 1- مصرف 50 درصدNPK ، -2 50 درصد3+ NPK تن ورمی کمپوست در هکتار، 3- 50 درصد5+ NPK تن ورمی کمپوست در هکتار، 4- 50 درصد7+ NPK تن ورمی کمپوست در هکتار، 5- 100 درصد NPK، 3-6 تن ورمی کمپوست در هکتار، 5-7 تن ورمی کمپوست در هکتار، 8- 7 تن ورمی کمپوست در هکتار، 9- 3 تن ورمی کمپوست در هکتار+ (100 درصد NPK منهای عناصر غذایی موجود در 3 تن ورمی کمپوست)، 10- 5 تن ورمی کمپوست+ (100 درصد NPK منهای عناصر غذایی موجود در 5 تن ورمی کمپوست) و 11- 7 تن ورمی کمپوست در هکتار+ (100 درصد NPK منهای عناصرغذایی موجود در 7 تن ورمی کمپوست) بود. نتایج نشان داد بیش ترین تعداد دانه در سنبله در تیمارهای 11 و 4 و کم ترین میزان آن هم در تیمارهای مصرف 50 درصد NPK و 3 تن ورمی کمپوست مشاهده شد. بیش ترین وزن هزار دانه با کاربرد 7 تن ورمی کمپوست+ (100 درصد NPK منهای عناصرغذایی موجود در 7 تن ورمی کمپوست) حاصل شد که در مقایسه با تیمارهای 50 و 100 درصد NPK به ترتیب 15.88 و 6.31 درصد افزایش نشان داد. همچنین بالاترین عملکرد بیولوژیک و دانه گندم در تیمار 11 مشاهده شد. بیش ترین (998.6 کیلوگرم در هکتار) و کم ترین (403.4 کیلوگرم در هکتار) عملکرد پروتئین به ترتیب به تیمارهای 11 و 6 تعلق داشتند. میزان فسفر، آهن، روی و منگنز دانه نیز با مصرف ورمی کمپوست در تلفیق با کود شیمیایی بهبود یافت. براساس نتایج این پژوهش، باقیمانده تیمار 7 تن ورمی کمپوست بعلاوی 100 درصد NPK منهای عناصرغذایی موجود در 7 تن ورمی کمپوست کمیت و کیفیت دانه گندم را نسبت به سایر تیمارها بهبود بخشید.